Khoảng Cách Xà Gồ Lợp Tôn Nhà Cấp 4 Chuẩn Kỹ Thuật

Khoảng cách xà gồ quá thưa có thể giúp bạn tiết kiệm vài triệu đồng tiền sắt, nhưng cái giá phải trả là một mái nhà kêu như đánh trống khi mưa và rủi ro móp méo ngay trong lần đầu tiên có người bước lên bảo trì. Đối với nhà cấp 4, mái tôn là giải pháp kinh tế nhất nhưng lại đòi hỏi kỹ thuật thi công khung xương chính xác để đảm bảo độ bền trên 20 năm. Bài viết này sẽ cung cấp thông số chuẩn về khoảng cách xà gồ lợp tôn nhà cấp 4 dựa trên độ dày tôn và quy cách xà gồ thực tế.

Khoảng cách xà gồ lợp tôn nhà cấp 4 bao nhiêu là chuẩn kỹ thuật?

Khoảng cách xà gồ lợp tôn nhà cấp 4 chuẩn kỹ thuật thường dao động từ 70cm đến 120cm tùy thuộc vào độ dày của tấm tôn và độ dốc của mái. Đây là khoảng cách an toàn để đảm bảo tấm tôn không bị võng dưới trọng lượng bản thân và đủ khả năng chịu được tải trọng người đi lại phía trên.

Bảng tra khoảng cách theo độ dày tôn

Độ dày của tôn là yếu tố tiên quyết quyết định khả năng chịu uốn của tấm lợp giữa hai điểm tựa xà gồ. Đối với dòng tôn mỏng từ 0.35mm đến 0.40mm, khoảng cách xà gồ lý tưởng nên đặt từ 70cm đến 90cm để tránh hiện tượng biến dạng. Với các dòng tôn dày hơn từ 0.45mm đến 0.50mm, bạn có thể nới rộng khoảng cách lên từ 100cm đến 120cm. Việc tuân thủ bảng tra này giúp mái nhà có độ cứng cáp cần thiết, ngăn chặn tình trạng tôn bị lún khi thợ đứng lên bắn vít hoặc làm vệ sinh mái định kỳ.

Tại sao mái có độ dốc thấp dưới 15 độ cần khoảng cách xà gồ dày hơn?

Mái nhà cấp 4 có độ dốc thấp thường đối mặt với nguy cơ đọng nước và chịu áp lực gió bốc lớn hơn so với mái dốc cao. Khi độ dốc dưới 15 độ, tốc độ thoát nước mưa chậm lại, tạo ra tải trọng nước tức thời rất lớn lên bề mặt tôn trong những trận mưa rào. Do đó, việc thu hẹp khoảng cách xà gồ sẽ giúp tăng cường các điểm tựa, giữ cho tấm tôn luôn phẳng để nước chảy thoát nhanh nhất có thể, đồng thời giảm thiểu rủi ro gió lùa vào khe hở gây tốc mái.

Sự khác biệt so với khoảng cách xà gồ lợp mái ngói chuẩn

Khoảng cách xà gồ lợp tôn thường thưa hơn đáng kể so với khoảng cách xà gồ lợp mái ngói chuẩn do sự khác biệt cực lớn về trọng lượng vật liệu. Trong khi mái tôn chỉ nặng khoảng 4-6kg/m2, mái ngói có thể nặng tới 40-50kg/m2, đòi hỏi hệ xương phải cực dày để nâng đỡ. Tuy nhiên, điều này không có nghĩa là bạn có thể chủ quan với mái tôn; vì trọng lượng nhẹ nên mái tôn dễ bị rung chấn và ồn hơn, yêu cầu khoảng cách xà gồ phải đủ chuẩn để triệt tiêu các rung động do gió và mưa gây ra.

3 Yếu tố trực tiếp thay đổi cách tính khoảng cách xà gồ

Bên cạnh độ dày tôn, việc xác định khoảng cách xương mái còn phụ thuộc vào quy cách thép và đặc điểm môi trường nơi xây dựng ngôi nhà.

Quy cách thanh xà gồ C

Khả năng vượt nhịp của xà gồ C tỷ lệ thuận với chiều cao và độ dày của chính thanh thép đó. Nếu bạn sử dụng xà gồ C100x40 với độ dày mỏng, khoảng cách giữa các thanh phải dày hơn để đảm bảo không bị võng. Ngược lại, nếu chọn xà gồ C150x50 có độ dày từ 1.8mm trở lên, hệ khung sẽ cứng cáp hơn đáng kể, cho phép nới rộng khoảng cách giữa các thanh mà vẫn đảm bảo an toàn tuyệt đối cho kết cấu nhịp kèo của nhà cấp 4.

Khu vực địa lý

Vị trí địa lý nơi xây dựng nhà cấp 4 đóng vai trò quan trọng trong việc tính toán sức chịu tải của hệ khung mái. Những ngôi nhà tại khu vực ven biển hoặc vùng thường xuyên có áp thấp nhiệt đới cần đặt xà gồ dày hơn mức tiêu chuẩn khoảng 15-20%. Việc gia tăng mật độ xà gồ đồng nghĩa với việc gia tăng số lượng vít liên kết giữa tôn và thép, giúp mái nhà trụ vững trước sức gió giật mạnh mà không bị biến dạng hay bong tróc mối nối.

Loại tôn sử dụng

Cấu tạo sóng tôn ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng chịu lực uốn ngang của tấm lợp. Các loại tôn 5 sóng công nghiệp có chiều cao sóng lớn thường cứng hơn và cho phép đặt xà gồ thưa hơn so với tôn 9 sóng hoặc 11 sóng dân dụng. Nếu bạn sử dụng tôn giả ngói cho nhà cấp 4, khoảng cách xà gồ cần phải được tính toán theo bước sóng của ngói để đảm bảo vít được bắn đúng vị trí gờ sóng, vừa đảm bảo thẩm mỹ vừa tối ưu khả năng chống thấm dột.

Hướng dẫn cách đặt xà gồ chuẩn tại các vị trí đặc biệt trên mái nhà cấp 4

Việc lắp đặt xà gồ không chỉ là rải đều các thanh thép mà cần có sự ưu tiên gia cố tại các điểm bắt đầu và kết thúc của mái nhà.

Vị trí đỉnh mái (Ridge)

Tại vị trí đỉnh mái, bạn cần đặt một cặp xà gồ song song cách tâm đỉnh khoảng 15cm đến 20cm về mỗi bên. Cặp xà gồ này đóng vai trò là điểm tựa vững chắc nhất để bắn vít cố định tấm lợp và phụ kiện úp nóc. Nếu đặt xà gồ đỉnh quá xa tâm, phần đầu tấm tôn sẽ bị hẫng, dễ dẫn đến tình trạng bị gió lùa gây rung lắc hoặc thấm dột tại đường nóc.

Vị trí diềm mái (Eaves)

Thanh xà gồ cuối cùng tại diềm mái luôn phải được đặt sát mép ngoài của hệ vì kèo để nâng đỡ toàn bộ phần rìa của tấm tôn. Đây là khu vực chịu tác động mạnh nhất của gió bốc và là điểm treo của máng xối nước. Một thanh xà gồ diềm được đặt chuẩn xác sẽ giúp bảo vệ mép tôn không bị quăn mép khi gió lớn và đảm bảo nước mưa đổ chính xác vào lòng máng thay vì chảy tạt vào trong tường nhà.

Cách xử lý khoảng cách tại các điểm nối tôn (Lapping)

Tại các điểm nối chồng tấm tôn theo chiều dọc, khoảng cách xà gồ phải được tính toán sao cho điểm nối nằm ngay trên thân thanh xà gồ. Việc nối chồng tôn tại vị trí không có xương đỡ phía dưới sẽ khiến mối nối bị yếu, dễ hở khe khi có người dẫm lên và gây thấm dột nghiêm trọng. Thông thường, đoạn nối chồng tối thiểu phải đạt 15cm đến 20cm và được cố định bằng vít chuyên dụng xuyên qua cả hai lớp tôn vào xà gồ bên dưới.

Sai lầm tai hại khi lắp đặt xà gồ quá thưa cho nhà cấp 4

Việc cố tình nới rộng khoảng cách xà gồ vượt quá tiêu chuẩn kỹ thuật thường dẫn đến những hệ lụy đắt giá mà chủ nhà sẽ phải đối mặt sau thời gian ngắn sử dụng.

Sai lầm phổ biến nhất là gây ra hiện tượng đọng nước cục bộ do tấm tôn bị võng xuống tạo thành hình lòng chảo giữa hai thanh xà gồ. Khi mưa lớn, nước không thoát kịp sẽ tích tụ tại các điểm võng này, lâu dần sẽ gây rỉ sét tôn từ bên trong và làm tăng nguy cơ thấm dột tại các vị trí bắn vít. Điều này không chỉ làm giảm tuổi thọ mái tôn mà còn gây hư hại cho hệ thống trần thạch cao phía dưới.

Thứ hai là hiệu ứng oil canning hay còn gọi là tiếng ồn va đập cực lớn khi có gió hoặc thay đổi nhiệt độ đột ngột. Một hệ xương quá thưa sẽ không đủ khả năng giữ chặt tấm tôn, khiến nó bị rung động mạnh và tạo ra những tiếng kêu như đánh trống. Ngoài ra, việc thiếu xương đỡ còn gây mất an toàn tuyệt đối khi gia chủ có nhu cầu lắp đặt thêm các thiết bị phụ trợ như bình nước nóng năng lượng mặt trời hoặc bồn nước phía trên mái.

Việc xác định đúng khoảng cách xà gồ lợp tôn nhà cấp 4 là bước then chốt để sở hữu một mái nhà bền vững, êm ái và tiết kiệm. Thay vì cắt giảm vật tư một cách mù quáng, hãy đầu tư vào một hệ khung xương đúng kỹ thuật để tránh những phiền toái về tiếng ồn hay thấm dột trong tương lai.

Sở hữu một mái nhà vững chãi không chỉ mang lại sự an tâm cho các thành viên trong gia đình mà còn là cách tối ưu hóa giá trị đầu tư cho ngôi nhà cấp 4 của bạn. Nếu bạn đang băn khoăn về quy cách thép hoặc cần bóc tách khối lượng vật tư chính xác cho công trình của mình, hãy liên hệ ngay với đội ngũ kỹ thuật của Thép Minh Phú để được tư vấn và nhận báo giá xà gồ chất lượng cao nhất.